Rechtszaken volgen is slopend werk. Met snappy TV-series als L.A. Law heeft het weinig gemeen. Vergelijk het met een lang en droog hoorcollege dat je gedwongen wordt bij te wonen.

In de Bunker op een industrieterrein in Amsterdam-Osdorp – de mistroostigste aller plekken – zat ik gisteren voor de zoveelste episode in het hoger beroep tegen de Nomads, de Limburgse Hells Angels. Het grappige is dat er een soort band tussen de aanwezigen (advocaten, belangstellenden, familie, journalisten) aan het ontstaan is. Terwijl er toch familieleden van zowel de slachtoffers (bijvoorbeeld de ex-vrouw van Nomad-president Paul de Vries) als van de verdachten (bijvoorbeeld de echtgenote van Frenk B.) bij elkaar komen. Het is alsof we gezamenlijk ‘lijden’, want het Nomadsproces is een ware uitputtingsslag geworden.

Tijdens de vele schorsingen loopt iedereen te zuchten bij het koffieapparaat. De pauze wordt benut om bij de onvolprezen, welhaast camp geworden snackbar Dicke Mick een frikandel of berelul weg te happen – niet zelden het hoogtepunt van de dag. Gisteren viel het overigens reuze mee, met name het tweede bedrijf was ronduit spannend en intrigerend.
Maandag werden twee getuigen gehoord. Romeo E., die een paar Nomads in een cel onderin de rechtbank aan de Amsterdamse Parnassusweg over de moorden had horen praten, en Anthonie de B., de man die in rap tempo tot de bekendste oplichter van het land aan het uitgroeien is. De B. hield een dagboek bij (ik publiceerde er deze week fragmenten uit in Revu) waarin Nomad Frenk B. honderduit vertelt. Niet alleen over persoonlijke zaken, ook over de moorden. De B. noemde het zelf trouwens ”gespreksverslagen’.

Beide getuigen waren vermomd met pruik en plaknor en werden gehoord achter een lullig kamerscherm. Voor de verandering zaten ditmaal niet de bezoekers achter glas, maar de verdachte Nomads, althans een stuk of acht, onder wie Frenk B. die altijd heeft ontkend met Anthonie over de moorden te hebben gesproken.

De ochtendzitting was hemeltergend, omdat getuige Romeo E. vrijwel geen vraag wenste te beantwoorden, met als reden zijn veiligheidssituatie. Ook niet vragen die met geen mogelijkheid zijn veiligheid in gevaar kunnen brengen. E. houdt met zijn capriolen (weigeren op de zitting te komen, onvindbaar zijn, geen vragen beantwoorden) al vele maanden het proces op. De veertien advocaten, met als aanvoerder Nico Meijering, wensten hem niettemin aan een spervuur van vragen te onderwerpen, met telkens als voorspellende antwoord: “Daar kan ik niets over zegen.”

Het had iets weg van een schijnvoorstelling. Het belang van de getuige is namelijk vrijwel nul geworden. Romeo wil dat zijn verklaringen niet langer worden gebruikt omdat hij bedreigd zou zijn (hoewel hij er inhoudelijk nog wel achter staat) en het OM heeft de getuige zelfs niet eens meer opgevoerd in het requisitoir. Het staat het gerechtshof vrij de verklaringen toch te gebruiken, maar dat lijkt uitgesloten.

Maar goed, getuige Anthonie de B. maakte alles goed, die middag. Wat een intrigerende figuur! De B. is een soort meesteroplichter, met een dik strafblad aan gevalletjes van oplichting, vervalsing en flessentrekkerij. Menig psychiater had zich al stukgebeten op de geestesgesteldheid van Anthonie, die een ingewikkelde mix van ‘een narcistische, anti-sociale persoonlijkheidsstoornis met theatrale- en borderlinetrekken’ schijnt te bezitten. Zelf pochte hij dat hij een dermate moelijk divangeval is dat hij via de reclassering bij een speciaal project van het Pieter Baan Centrum is gekomen,‘om er wederzijds van te leren’.

Volkomen beheerst, zonder een spatje nervositeit, met een wat zalvende, kakkerige stem vertelde Anthonie de B. hoe hij met Frenk B. in contact was gekomen in de gevangenis Esserheem, zittend op zijn ‘bankje’ bij de tennisbaan, hoe de Nomad langzaam openhartiger werd, en hoe Anthonie besloot de gesprekken maar eens nauwgezet op te schrijven, nadat hij contact had gelegd met de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE). Jawel, Anthonie – het grootste nieuws van de dag – bleek al sinds 1999 voor de CIE te werken. Hij zou ook informant zijn in het grote Hells Angels-onderzoek.
Enfin, voor meer over de rechtszaak lees bijvoorbeeld crimesite.

De boeiende rechtszitting krijgt een vervolg, als de advocaten in de gelegenheid worden gesteld Anthonie de B. kritische vragen te stellen. Naar verwachting zal dit op zijn vroegst in januari zijn. Het zal ongetwijfeld geen saai hoorcollege worden en ik denk dat LA Law er zelfs niet aan kan tippen. Houdt Anthonie de B. stand of gaat het dagboek in de boomversnipperaar? Dat wordt de vraag. Next episode in Osdorp Law.