Tijdens mijn vakantie – even wachten was er kennelijk niet bij – is Maurice de Hond door de Amsterdamse rechtbank ‘veroordeeld’ (het is een civiele zaak) tot betaling van een ton euro aan klusjesman Michael de J. en diens vriendin. De Hond heeft regelmatig geschreven (en gezegd) er 100 procent van overtuigd te zijn dat Michael de moordenaar is van de weduwe Wittenberg. Het vonnis komt voor mij niet als een verrassing, maar is de uitspraak ook terecht?

In principe (en uit principe) moet je alles kunnen zeggen en denken wat je wilt, vind ik. Hoe mallotig ook. Gedanken sind frei. En dus ook het uiten van die gedachten. Er zijn talloze idioten die er van overtuigd zijn dat de regering Bush de aanslagen van 11 september zelf heeft gepland. Pure genocide dus. Een zeer belastende en volkomen zotte gedachte, maar verbieden moeten we het maar niet.

Anderzijds, stel dat iemand glashard beweert dat ik een kindervrachter ben. Hij schrijft: “Ik denk dat Stan de Jong een kinderverkrachter is”. Tja, ik vind eigenlijk dat ik dat wel zou moeten accepteren. Maar: “Ik ben er 100 procent van overtuigd dat Stan de Jong kindjes heeft verkracht.” Moet dat ook kunnen? Als er geen enkele aanwijzing voor is, zou ik daar toch wel moeite mee hebben, ofschoon de auteur zich nog steeds op zijn ‘overtuiging’ beroept. En een overtuiging kun je moeilijk verbieden.

Lastig.

Stel, ik ben ooit verdachte geweest in een kinderverkrachtingszaak. Nadat er te weinig bewijs werd gevonden, werd de zaak geseponeerd. Tevens ben ik lid van de pedopartij en begeef ik mij in mijn vrije tijd geregeld met een zak snoepjes op kinderspeelplaatsen. De uitlating “Ik denk dat Stan de Jong een kinderverkrachter is”, is dan een stuk belastender (waar rook is, is vuur) dan als die uitlating zomaar uit de blauwe lucht komt vallen. Toch is het op grond van de aanwijzingen wel logisch dat iemand zoiets denkt.

Het blijft moeilijk.

In het vonnis in de zaak-De Hond schrijft de rechter (althans: zo geciteerd in het Juridisch Dagblad): “Iemand die niet door een rechter is veroordeeld, dient niet publiekelijk als moordenaar en/of als betrokkene bij een moord bestempeld te worden.”

Welnu, daar ben ik het in elk geval niet mee eens.

Stel, er was een wakkere speurneus geweest die in Schiedam op de figuur van Wik H. was gestuit. Hij had onderzoek gedaan en was tot de overtuiging gekomen dat Wik de moordenaar was van Nienke Kleiss, en niet Cees Borsboom. Maar die Borsboom was wel door de rechter tot in hoogste instantie veroordeeld voor de moord. Wik H. was nog niet eens als verdachte in beeld gekomen van justitie. Als we het vonnis van de Amsterdamse rechtbank in de zaak-De Hond volgen, had de wakkere speurneus hier dus moeten zwijgen, terwijl hij wel gelijk had.

Heel veel anders dan (zijn tegenstrever in de Deventer moordzaak) Peter R. de Vries heeft Maurice de Hond niet gehandeld. In het TV-programma van De Vries komen geregeld figuren voor die met zware misdaden, ook moord, in verband worden gebracht. Al zijn ze door de rechter niet veroordeeld. Niet voor niets was jarenlang de slogan: ‘Het programma dat onderzoekt, ontmaskert, aanklaagt en verdedigt’.

Neem de uitzending die De Vries wijdde aan de verdwijning van Natalee Holloway. Wie die uitzending heeft gezien, kon maar tot één conclusie komen: Joran van der Sloot heeft de Amerikaanse vermoord. Of de uitzending over de Nuenense arts Edwin ten W., verdacht van de moord op zijn Filippijnse vrouw. Zo schuldig als wat, als je De Vries mocht geloven, die inderdaad nogal wat verdachte feiten naar boven had gehaald. Alleen was De Vries zo verstandig er niet bij te zeggen dat hij er ‘honderd procent van overtuigd was’ dat Ten W. de moordenaar was. Ofschoon uit alles bleek dat De Vries die overtuiging wel had. En daar zit hem dan kennelijk het verschil met De Hond: c’est le ton qui fait la musique. Je kunt je afvragen in hoeverre dat een hanteerbaar juridisch criterium is.

Onlangs werd diezelfde Edwin ten W. door het hof in Den Bosch vrijgesproken van de moord op zijn vrouw. Vlak daarvoor was zijn voorlopige hechtenis al opgeheven. De Vries, die de bui reeds zag hangen, schreef op zijn site een column en concludeerde: “Het oordeel van het hof bevestigt maar weer eens dat alles wat recht is, niet automatisch ook rechtvaardig is….” En zo is het maar net.