Is de tussenuitspraak van de Hoge Raad gunstig voor de Louwes-getrouwen? Maurice de Hond en advocaat Geertjan Knoops lijken er in elk geval hoop uit te putten. Maar je zou evengoed kunnen zeggen dat het uitstel van executie is.

Je ziet het wel vaker in rechtszaken waar de media bovenop zitten: de rechter talmt met het doen van uitspraak en zoekt naar wegen om de procedure te rekken. Zoals bijvoorbeeld in de zaak van De Liegende Rechter. Vreemd is de tussenuitspraak wel. De Hoge Raad vindt dus dat er nader onderzoek moet worden gedaan naar de politieagenten die eertijds de beheerder van de Deventer begraafplaats hoorden. De beheerder zou toen al buitengewoon belastende verklaringen hebben willen afleggen over Michael de J. (waaruit motief, gelegenheid en daderwetenschap kon worden afgeleid), maar voelde zich door de agenten niet serieus genomen.

Waarom is de uitspraak vreemd? Omdat in het herzieningsproces Michael de J. eigenlijk helemaal geen rol speelt. Het gaat immers om het oordeel van het hof Den Bosch begin 2004. Daarin speelde Michael nauwelijks een rol van betekenis, maar draaide alles om het bewijs tegen Louwes, waarbij mes en geurproef van tafel gingen en daarvoor in de plaats het DNA op de blouse kwam. De Hoge Raad moet nu kijken of er een nieuw feit (novum) kan worden gevonden dat onbekend was bij het hof en dat vermoedelijk tot een andere uitspraak (vrijspraak) had geleid.

Welnu, als de Hoge Raad meent dat uit de verklaring van de beheerder van de begraafplaats een mogelijk novum kan worden gedistilleerd, dan zegt het hoogste rechtscollege in feite dat zij de mogelijkheid dat Michael de J. de moordenaar is buitengewoon serieus neemt. Maar daar mogen wij helemaal niet over praten! Maurice de Hond werd immers fors beboet door de rechter toen hij De J. als dader aanwees. Het is zoveelste curieuze processtap in de Deventer moordzaak.

Zelf blijf ik trouwens pessimistisch. Ik denk dat de Hoge Raad gewoon alle losse eindjes wil wegwerken om voor eens en al van het gezeur af te zijn. Een beetje zoals men geprobeerd heeft met het ‘orienterend vooronderzoek’. De politiemannen gaan braaf tegen de rechter-commissaris verklaren dat zij de beheerder heel serieus namen, en dat de goede man geen enkele reden had geen openheid van zaken te geven. Dat hij pas vele jaren later met zijn voor De J. zo belastende verklaring kwam, maakt hem ongeloofwaardig. Zijn verklaring wordt terzijde geschoven. En Louwes blijft zitten waar-ie zit.