Ik voel mij behoorlijk aangesproken! Volgens wetenschapsjournalist Simon Rozendaal zijn juristen niet bijster slim. Hij schrijft op zijn Elsevier-weblog: “Van de middelbare school herinner ik me dat de jongens en meisjes met de slechtste cijfers doorgaans voor de universitaire studie rechten kozen. Corps, zuipen en een makkelijke studie, waar het niet op intelligentie aankomt.”

Tja. Nu ben ik dus zelf ook jurist. Afgestuurd in 1991 aan de Universiteit Utrecht. Nooit corpslid geweest trouwens. Het grappige is dat veel rechtenstudenten voor de studie sjeesden – ik schat veertig procent. Rozendaals kritiek spitst zich toe op rechters die van (beta)-wetenschap nul en generlei verstand hebben. Hij noemt met name de zaak tegen verpleegkundige (Zuster des Doods) Lucia de B. en een of andere zaak tegen een kwakzalver. Onbegrijpelijke vonnissen rolden eruit, aldus Rozendaal.

De Elsevier-journalist is niet de enige die het probleem heeft geconstateerd. Ook de rechtspsycholoog professor Van Koppen (geen jurist naar ik meen) heeft al eens de alarmbel geluid over het bedroevende kennisniveau van rechters. Een nogal ernstig probleem want in rechtszaken worden geregeld deskundigen van justitie opgevoerd die alles zeggen te weten over bijvoorbeeld DNA, of telecommunicatie, of weet-ik-wat. Daar tegenover worden weer andere deskundigen door de verdediging geplaatst die vaak een geheel andere interpretatie aan de feiten geven.

Hoe kunnen rechters beoordelen welke deskundige gelijk heeft en welke uit zijn nek kletst? Ze zijn immers volslagen leken. Volgens Van Koppen zouden rechters in hun (raio-)opleiding tenminste een basale kennis moeten opdoen van wetenschapsfilosofie en statistiek en dergelijke.

Zijn juristen dom? Ze zijn in elk geval machtig. Iemand die nog heel wat scherper is op het juristengilde dan Rozendaal is Paul Ruijs, luis in de pels van juridisch Nederland. Dit is een interview dat ik met hem hield in 2004, met de veelzeggende kop: Rechters kunnen goed liegen. “Intellectueel is het een zwaar over het paard getilde beroepsgroep”, zei Ruijs onder anderen. Volgens hem zijn juristen trouwens niet alleen dom en machtig, maar ook arrogant. En houden ze elkaar tot overmaat van ramp ook nog eens de hand boven het hoofd. Ik doe er beschaamd het zwijgen toe.