“Joep is net een kermisattractie. Je weet dat je bedrogen word en toch trap je er telkens weer in.” Aldus een ex-werknemer die ik, nu alweer bijna acht jaar geleden, sprak toen ik een portret maakte van Joep van den Nieuwenhuyzen. De aanleiding voor het verhaal was een reeks schimmige deals waarmee hij zijn RDM-imperium op trachtte te bouwen. Meest omstreden waren de pogingen van Joep om via de Antillen zijn onderzeeboten aan Taiwan en Indonesië te verkopen, buiten de toestemming van het kabinet (die gaat over wapenhandel) om. Dat Joep gisteren werd opgepakt in Zwitersland, op beschuldiging van faillissementsfraude, hoeft weinig verbazing te wekken.

Mijn onderzoek destijds leverde nogal wat saillant materiaal op. Zo bleek dat Joep scherp in de gaten werd gehouden door de BVD (nu AIVD). Ik sprak een voormalige werknemer van RDM die gesprekken met de inlichtingen- en veiligheidsdienst had gevoerd over Joep, en het lukte zelfs de BVD’er te pakken te krijgen die met het onderzoek belast was geweest. Het toenmalige kabinet Kok had de opdracht gegeven Joep af te luisteren. Mijn BVD-bron meldde dat daarvoor ook Joeps kamer in het Amstelhotel, waar hij min of meer permanent verbleef, was gebugd. De AIVD’ers hadden bij het afluisteren hun lol niet opgekund, want Joep had vooral veel ruzie gemaakt met zijn vrouw (waarmee hij naar eigen zeggen een ‘vrije relatie’ had, een formulering die vreemdgaande echtgenoten wel vaker gebruiken) en het was een komen en gaan van callgirls in het hotel waar eerder andere illustere landgenoten als Klaas Bruinsma hun luxe onderkomen vonden. Ik verwerkte het allemaal gretig in mijn artikel.

Niet eens zo lang erna liep ik, in café Luxembourg op het Spui, Joep tegen het lijf. Ik was in het gezelschap van een aantal Quote-redacteuren. Joep had net zulke mooie, diepblauwe ogen als op de foto’s. Volgens Joep had ik het toch niet helemaal goed begrepen, de klok wel horen luiden, maar de klepel niet zien hangen, moesten we maar eens een goed gesprek voeren, en o ja, of ik nog een biertje wilde. Een geboren charmeur. Ik trapte er bijna in!

Joep werd die avond overigens geflankeerd door twee jonge dames, naar eigen zeggen ‘van een advocatenkantoor’, maar na een kort gesprek met de meisjes leek ons een andere dienstverlenende professie meer voor de hand te liggen. We verlieten het grand café en hebben nog een tijdje gespelevaard door de grachten in een boot die de huidige hoofdredacteur van Quote, Sjoerd van Stokkum, had geregeld. Na een uur zagen we langs de kant een grote zwarte bolide opdoemen. “Jongens, ik moet mijn vliegtuig halen”, zei Joep en we brachten hem aan wal. Een van de ´advocatenmeisjes’ volgde hem. Een redacteur van Quote zag haar nog een plasje doen achter de bolide. “Hoi”, riep Joep. “Hoi Joep”, zwaaiden we terug.

Het is moeilijk kwaad worden op Joep.