Wat deed Mohammed B. in oktober 2003 in Denemarken? Leuk land hoor. Groen en zo. En prima cartoonisten. Maar voor een Nederlandse Marokkaan, die leeft van een uitkering, toch niet het eerste land waar je aan denkt om op vakantie te gaan. Op het moment van zijn trip was Mohammed B. al zwaar geradicaliseerd.

Maar de AIVD heeft – althans naar eigen zeggen – nooit uitgezocht wat Mohammed B. in Denemarken had te zoeken. Het is een van de weinige nieuwtjes die je kunt halen uit het rapport van de Commissie van Toezicht Betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten dat onderzoek deed naar de rol van de AIVD rond de moord op Theo van Gogh. Belangrijkste conclusie: de AIVD had de rol van B. (in het Hofstadnetwerk) en zijn ‘gewelddadige uitstraling’ onderschat.

Zoals bekend (zie: Prettig Weekend Ondanks Alles) heb ik mijn bedenkingen over die conclusie, die al eerder was verwoord door de tweede man van de AIVD (Bot) en die dus in die zin weinig opmerkelijk te noemen is. De AIVD had dermate veel informatie over Mohammed B. verzameld (en dan spreek ik natuurlijk nog alleen maar over wat wij nu weten) dat de conclusie dat hij slechts een marginale figuur was binnen het terroristennetwerk eigenlijk onmogelijk was. Het is alsof iemand ‘s avonds bij een concert in een propvolle zaal heeft gezeten, om de volgende dag doodleuk tot de conclusie te komen dat er die avond geen hond was komen opdagen.

Het reisje van Mohammed B. naar Denemarken valt overigens – toeval bestaat niet, zeggen inlichtingendiensten zelf – in dezelfde tijd dat de Nationale Recherche invallen doet in een aantal woningen van Hofstadgroepsleden in Amsterdam, onder meer in het huis van Mohammed B. Hij zal, ook later, als enige niet worden opgepakt.

Er staat nog iets nieuws in het rapport. Het betreft de volgende passage:

In september 2004 wordt Mohammed B. aangehouden, nadat hij zich agressief heeft gedragen tegenover politieagenten na zwartrijden in het openbaar vervoer. De AIVD heeft via de RID Amsterdam-Amstelland de beschikking gekregen over een kopie van de documenten die Mohammed B. op dat moment bij zich droeg, waaronder een lijst met telefoonnummers (o.a. van personen uit de Hofstadgroep), een los papiertje met het telefoonnummer van de leider van een terroristische organisatie in een ander land, een financieel overzicht met namen van personen uit de Hofstadgroep en hun maandelijkse inleg, een inboedellijst en aantekeningen voor een voordracht.

Het gaat mij om de opsomming: dat van die telefoonummers van Hofstadgroepleden wist ik al, maar niet dat er ook het telefoonnummer van ‘de leider van een terroristische organisatie in een ander land’ (Denemarken?) bij zat, en evenmin dat Mo de boekhouder was van de hele Hofstadgroep.

Wie mij wil wijsmaken dat de AIVD werkelijk dacht dat B. een onbeduidende figuur was in het Hofstadnetwerk, moet van goeden huize komen. Ik durf wel te stellen dat er over weinig moslimterroristen zoveel bekend was als over Mohammed B. En dat er dus iets anders moet hebben gespeeld.