Mark Rutte is eigenlijk D66
In mijn studententijd was ik lid van de Jongerenorganisatie Vrijheid en Democratie (JOVD). Destijds een onafhankelijke liberale jongerenorganisatie – we lieten niet na dit te benadrukken – maar inmiddels formeel gelieerd aan de VVD. Het was midden en eind jaren tachtig. In de VS en Engeland heersten Reagan en Thatcher. Wij hadden Lubbers. En Joris Voorhoeve. Ook mooi! Een generatiegenoot in de JOVD was Jort Kelder, ik zie hem nog staan met zijn gestreepte overhemd tot op de knieën van zijn bandplooibroek – indertijd de dracht voor elke zichzelf respecterende bal – zuigend en schmierend achter de microfoon. (Jaren later zou ik voor HP/De Tijd terugkeren op een JOVD-congres en schreef er deze reportage over.) Ook Mark Rutte was indertijd JOVD-coryfee, voorzitter van 1988 tot 1991. Enkele jaren jonger dan ik, Rutte werd algemeen beschouwd als een wonderkind. Mark kon achterstevoren met drie vingers in zijn neus pianoconcerten van Mozart spelen, sprak zijn talen, was eloquent, hoogbegaafd en was ook nog eens een leuke sociale vent. Grofweg had je drie soorten JOVD’ers: de conservatieven (vaak rijkeluiskindjes), de libertariërs (ik zei de gek) en de sociaal-liberalen. Mark behoorde – net als de meeste bestuursleden in de JOVD – duidelijk tot de laatste categorie. Niet tot ieders vreugde…
Ik denk dat het tijdens een verkiezingscampagne rond 1988 moet zijn geweest. Samen met enkele andere JOVD’ers stond ik te flyeren bij een stand ergens in Utrecht of omstreken. De bedoeling was dat je dan zei dat ‘het vooral belangrijk is om te stemmen’ en ‘dat politiek voor jongeren belangrijk is, het is toch onze toekomst!’. Of woorden van die strekking. We stonden er al een uurtje en het was behoorlijk saai, want de meeste mensen zijn natuurlijk helemaal niet in politiek geinteresseerd. En sommigen krijgen spontaan uitslag als ze rechtse types in bandplooibroeken zien. Plotseling dook een immense gestalte op, die met kordate passen op ons afstapte. Erica Terpstra! ‘Zijn jullie nou helemaal gek geworden!!’, brieste Erica Terpstra. We zagen dat haar neusgaten wijd open stonden, zoals je dat wel ziet bij wilde dieren die hun vijand willen imponeren. We hadden geen flauw idee waar mevrouw Terpstra, die in de Tweede Kamer voor de VVD zat, op doelde en wat we verkeerd hadden gedaan. ‘O dat weten jullie niet, hè’, sprak ze scherp. ‘Die voorzitter van jullie, die Mark Rutte. Gaat een beetje op de radio mensen oproepen om op D66 te stemmen! Be-la-che-lijk!’
We bleven verbouwereerd achter.
In de jaren negentig leek het er even op dat de VVD de grootste partij van het land zou worden. Dat zou historisch zijn. De Muur was gevallen, het liberalisme/kapitalisme had gezegevierd. Het einde van de geschiedenis was bereikt. De kritiek op de multiculturele samenleving sloeg aan. Bijna lukte het Frits Bolkestein om ‘ons gelijk’ te kapitaliseren, maar vreemd genoeg leek hij er voor terug te schrikken toen het moment rijp was. In 1998 werd Bolkestein opgevolgd door Hans Dijkstal, een soort linkse mol in de VVD. Dijkstal heeft een verwoestende uitwerking gehad op de partij – met als dieptepunt het geruchtmakende debat met Fortuyn en Melkert na de door de LPF en het CDA gewonnen gemeenteraadsverkiezingen in 2002.
Net als destijds de JOVD kent de VVD diverse vleugels. En net als in de JOVD is het de ‘sociaal-liberale’ vleugel die de bestuursgelederen van de partij domineert, terwijl de achterban rechts-conservatief is. Geert Wilders en Rita Verdonk zijn al weggepest; Hans van Baalen gaat naar Europa en Henk Kamp gaat met zijn piemel spelen op Bonaire. De partij is dramatisch aan het uiteenvallen en alternatieven aan de rechterflank (Wilders, Verdonk) en de linkerflank (D66) spinnen er garen bij. Vandaar de kritiek van Tweede Kamerlid Arend Jan Boekestijn, toevallig geregistreerd door de camera’s en microfoons van EenVandaag.
Dat het uitgerekend de sympathieke pindakaaspottenverkoper Mark Rutte is die het stervensproces moet begeleiden, is niet minder dan de wraak van de geschiedenis. Had hij maar nooit moeten oproepen om D66 te stemmen!

De 1e reactie: Dit stuk behoeft nog enige redactie…